Dlaczego tak często wdrożenia standardowych Systemów Zarządzania Produkcją (SZP) kończą się porażką? Co jest tego przyczyną? Co zrobić, żeby kupując SZP nie „wyrzucić pieniędzy w błoto”? Na te i inne pytania odpowiada dr. inż. Albert Sadowski – Główny Projektant firmy „Produsoft” S.A. Oprogramowanie dla Produkcji

Dlaczego upierają się Państwo przy tym „szyciu na miarę” Systemów Zarządzania Produkcją – przecież jest wiele systemów gotowych, standardowych i wiele firm z nich korzysta.

Owszem, korzysta, ale gdzie? W jakich działach? W księgowości, w płacach, w dziale sprzedaży, w magazynach – zgodzę się, tam procesy są standardowe, uporządkowane bądź przepisami, bądź powszechną praktyką. Każdy tak samo w gruncie rzeczy księguje czy wystawia faktury. Ale niech Pan zrobi ankietę wśród szefów produkcji. 80-90 % z nich korzysta nie z systemów, a z arkuszy excell. To nie przypadek. A dlaczego tak jest? – przecież każdy z ponad 200 polskich producentów systemów standardowych ma lepszy bądź gorszy moduł produkcyjny w swojej ofercie. Niektórzy z nich nawet bardzo rozbudowane. I mimo tego jakoś tak się złożyło, że generalnie produkcja – choć to najważniejszy dział w firmie produkcyjnej – „jedzie” na arkuszach excellowych. To naprawdę nie przypadek.

Przecież można kupić system standardowy i nieco go poprzerabiać. Firmy mają przecież programistów i mogą oni to zrobić.

Teoretycznie tak. Z tym, że jest kilka problemów. Pierwszy to „nieco poprzerabiać”. Czasem tak, a czasem nie. Mieliśmy wdrożenia gdzie było owszem „nieco” ale były i takie (właściwie większość), na których niektóre funkcje były pisane prawie od zera.
Ok, załóżmy, że jesteśmy klientem w tej rzadkiej a szczęśliwej sytuacji, że przeróbek potrzeba niewiele. I teoretycznie można to zrobić. Dlaczego więc problem? Otóż kiedyś wdrażaliśmy rozwiązania standardowe i nie raz toczyliśmy potyczki z producentami, którzy niby (teoretycznie) chcieli to robić. Pierwszy problem miał naturę koncepcyjną, taktyczną. Serwisowanie oprogramowania. Proszę sobie wyobrazić producenta software’u z tych największych. Oni sprzedają setki bądź tysiące wdrożeń rocznie. I niech teraz każdy klient ma swoją wersję modułu produkcyjnego. A tym się trzeba opiekować, serwisować, poprawiać. Proszę sobie wyobrazić ile pieniędzy, czasu, ludzi i kompetencji kosztuje taki serwis. Duży producent chce produkować i sprzedawać masowo, hurtowo, w dużych ilościach. I produkt ujednolicony – proszę sobie wspomnieć z historii lat 20-tych Forda: „produkujemy samochody w dowolnym kolorze pod warunkiem, że będzie on czarny”?. Ford produkował samochody masowo, sprzedawał tanio (1 sztuka za jedną pensję robotnika). Ale „tłukł” tylko jeden model, co więcej, tylko w jednym kolorze. Z tym, że Ford postawił sprawę jasno. Nie obiecywał gruszek na wierzbie. Jeżeli już dochodziło do zapytania ze strony klienta, który kupił system standardowy to występowały zwykle dwa warianty – albo modyfikacja była „nie po linii partii”, czyli zbyt daleko odbiegająca od koncepcji podstawowej systemu, albo na tyle droga, że bezsensowna ekonomicznie dla klienta.

Co więc proponuje Produsoft?

Proponujemy nie tracić pieniędzy na ekwilibrystykę. Po co godzinami całymi kombinować jak wykorzystać daną funkcję systemu, żeby jakoś pasowała do praktyki. Po co godzinami kombinować: „to wpiszemy w polu uwagi”, „tu zamiast tego będziemy wpisywać coś innego”, „te informacje otrzymamy jak wejdziemy do opcji A, potem zajrzymy do B i jeszcze sprawdzimy w C”. Po co tak? Przecież te ekwilibrystyki, czas poświęcony na to naginanie na siłę musi sfinansować klient. A efekt i tak jest mizerny bo typu: oranie pola nie traktorem a hulajnogą. Przecież można od razu podejść do tego porządnie. Skoro ta funkcja nie pasuje to ją przerabiamy! Skoro takiej funkcji nie ma to piszemy ją od początku! I wie Pan?– wcale nie musi być drożej! Podam przykład. Kiedyś wdrażając systemy standardowe innych producentów na moduł produkcyjny sprzedawaliśmy klientowi około 20 – 25 dni pracy konsultanta. Na to właśnie „cudowanie” i kombinowanie jak, co i gdzie dopasować. A może po prostu zamiast tego dać klientowi programistę – projektanta, który to już robił dziesiątki razy, który wie jak doradzić, jak daną kwestię rozwiązać. I niech ten specjalista zrobi tę czy ową funkcję dla klienta ale tak porządnie, niech ją przerobi gruntownie w drodze prac programistycznych. Klient dostanie to co chciał i jak chciał. A ten miesiąc pracy programisty często wystarczy, żeby system zmodyfikować wedle życzenia klienta. Rachunek jest więc taki sam; tu 20 dni i tu 20 dni. Tylko, że tam ekwilibrystyki i tracenia energii a tu rzeczowej roboty u fundamentów systemu.

Nie widzi więc Pan szans na udane wdrożenie bez „szycia na miarę”? Nawet jeśli klient kupi coś z najwyższej półki cenowej?

Raczej jeśli widzę to bardzo skromne. Tam gdzie system i jego koncepcja akurat dopasują się do specyfiki przedsiębiorstwa w wszystkich wymaganych punktach – a jaka jest na to szansa?

Ja znam parę wdrożeń tych systemów drogich, markowych i korporacyjnych. Rozmawiałem z ludźmi, którzy to użytkują, wiem to z praktyki. Co z tego, że system ma 80 rozbudowanych funkcji skoro klient i tak użytkuje 8? 8 funkcji, ale chciałby, żeby działały one dokładnie tak jak mu jest to potrzebne a nie tak jak producent sobie wymyślił.

I efekt jest taki; klient mówi – tak, mamy wdrożyliśmy, działa, ale i tak ja wszystko sobie muszę policzyć obok w excellu a do systemu wprowadzam wyniki tych obliczeń… To po co taki system? Żeby wprowadzić jedynie kartę zlecenia czy dokument magazynowy można było sobie kupić system „pudełkowy” za pieniądze dwa, trzy rzędy niższe.

Więc tylko szyć na miarę?

Zdecydowanie tak. 5 lat wdrażaliśmy systemy standardowe, w końcu mieliśmy dość i stworzyliśmy nasz system i naszą filozofię informatyzacji produkcji. Zapewniam Pana, że wiem o czym mówię – ja sam przed laty też byłem szefem produkcji w firmie z branży spożywczej… Znam ten temat więc z różnych stron. No i nie jesteśmy „specjalistami od wszystkiego”. Produsoft produkuje tylko i wyłącznie Systemy Zarządzania Produkcją. W księgowości, magazynach, sprzedaży niech się popiszą inni a my nasz system z ich oprogramowaniem zintegrujemy.

(produsoft)