Niesprzyjające wiatry dla podróbek - producenci coraz częściej cierpią z powodu plagiatu. Piractwo nabiera wiatru w żagle i to nie tylko na wodach międzynarodowych. Podrabianie markowych produktów kosztem producentów przerodziło się w ogromny biznes, a co za tym idzie w ogólnoświatowy problem, który zagraża krajowym gospodarkom.

W najlepszym wypadku pirat zostanie złapany. Przykładem z Wielkiej Brytanii jest przedsiębiorstwo ROTORK, które oskarżyło znanego azjatyckiego producenta zaworów o plagiat. Firmie udowodniono postępowanie niezgodne z ustawą o prawach autorskich. Skopiowała ona nagrodzone IQ i IQT- serie siłowników wyprodukowanych przez ROTORK. Azjatyckie przedsiębiorstwo złamało także przepisy dotyczące chronionej marki firmy. W odpowiedzi na te zarzuty niemieccy i holenderscy organizatorzy targów wydali decyzje, aby „piratom” rozebrano stoiska na tamtejszych imprezach.

ROTORK nie jest odosobnionym przypadkiem. Firmy, które borykają się z podobnymi problemami, próbują walczyć z plagiatem przed sądem i w ten sposób chronić swoje produkty oraz zapobiec narażaniu się na koszty. Jednakże firmy te starają się nie mówić publicznie o tym, że stały się ofiarą. Obawiają się konsekwencji, które mogłyby nastąpić po opublikowaniu informacji, że ich produkty zostały skopiowane. Utrata image’u mogłaby dodatkowo przyczynić się do zmniejszenia przychodów.

Ten rodzaj piractwa od dawna nie jest zjawiskiem marginalnym. Zagrożenie wzrastało w minionych latach coraz bardziej. Ta forma przestępczości ekonomicznej spowodowała szkody wysokości 660 miliardów euro co stanowi 9% światowego handlu. Po tym jak w przeszłości nagminnie kopiowane były dobra konsumpcyjne, tak obecnie coraz częściej w sidła plagiatorów wpadają produkty przemysłowe.

Szczególnie poszkodowane są branże budowy maszyn i systemów, a co za tym idzie producenci armatur. Kopiowane są zarówno kompletne maszyny jak i części zapasowe i komponenty. Często ofiarami plagiatów padają niemieckie przedsiębiorstwa. Szacunkowa wartość utraconych przychodów to 7 miliardów euro. 2/3 przedsiębiorstw ponosi straty przez niedopuszczalne kopie- twierdzi VDMA (niemiecki Związek Producentów Maszyn i Systemów). Najbardziej poszkodowani są właśnie producenci armatur. Przeprowadzona w zeszłym roku ankieta wykazała, że do czynienia z plagiatem ma 14% niemieckich firm. Rok wcześniej przyznało się do tego tylko 5% z nich. Mówi się o stratach sięgających 60 milionów euro. Dla niemieckich związków powód jest prosty- wysoka jakość produktów sprawia, że są one bardzo popularne na rynku.
Sprawcy coraz częściej wpadają w ręce urzędu celnego i prokuratury. Targi również stwarzają okazję do poszukiwania – nierzadko z sukcesem- podrobionych maszyn i części. To właśnie na targach producenci oryginałów mogą ponieść niewyobrażalnie duże straty. Piraci mają nieograniczone możliwości do podpatrzenia innowacji i ulepszeń.
Z drugiej strony taki plagiator jest w czasie targów stosunkowo łatwy do złapania.
Często na targach możliwa jest pomoc prawnika działającego z ramienia VDMA, który służy bezpośrednio pomocą w przypadku zetknięcia z fałszerstwem. Podczas targów branżowych nie pomoże nawet najlepszy kamuflaż. Nawet jeśli na pierwszy rzut oka produkt wygląda na oryginał to prawdziwy ekspert po obejrzeniu produktu rozpozna podróbkę. Kiepskiej jakości materiał i niedokładna obróbka to cechy, które pozwalają odróżnić oryginał od fałszerstwa. Z czasem na światło dzienne wychodzą inne rzeczy jak na przykład nieplanowane wyczerpanie zapasów produktu.

„Nielegalne kopie wpływają niekorzystnie nie tylko na dochód przedsiębiorstwa, ale przede wszystkim zagrażają życiu ludzkiemu. Tanie podróbki w perspektywie czasu i tak mogą okazać się dużo droższe.”
Andreas von Kiparski- dyrektor zarządzający Floserve Flov COntrol GmbH- odczuwa zadość uczynienie , gdy napływają do niego informacje z mediów o zatrzymaniach przez kontrole celną pirackich produktów.

Państwem, z którego pochodzi większość podróbek są Chiny. 71% wszystkich podrabianych produktów pochodzi właśnie stamtąd- jak twierdzi VMA- za Chinami są Tajwan (12%), Indie (11%) i Korea Południowa ( 10%).
W pierwszej kolejności łamane są prawa patentowe, potem prawa marki, wzory użytkowania i smaku.
Problemem jest to jednak to, że niektóre firmy nie ubiegają się o przyznanie im praw patentowych. Niektóre zniechęcone są kosztami, inne nakładem pracy i czasu, które trzeba zainwestować w ich uzyskanie. Ponadto prawa patentowe uzyskane w jednym kraju nie zawsze dają ochronę w innym. Niezbędne są liczne tłumaczenia i rejestracje a to znacznie zwiększa koszty ponoszone przez firmę. Jednakże rezygnacja z uprawnień może w końcowym rachunku okazać się o wiele bardziej kosztowna.

Społeczeństwo jest coraz bardziej świadome zagrożeń jakie niesie za sobą piractwo. A. von Kiparski z radością patrzy na zaostrzone kontrole, ale uważa, że nie można jeszcze mówić o sukcesie w zwalczaniu tej przestępczości. Jak twierdzi „ Politycy musza wywierać większy nacisk na te kraje, w których proceder ma swój początek.”
Pierwsze kroki zostały zrobione - A. von Kiparski widzi w krajach takich jak Chiny konsekwentne działania przeciw piractwu. Niestety do pełnego uświadomienia zagrożeń jakie niesie za sobą plagiat w tych krajach jeszcze daleko. „Największą przeszkodą jest brak poczucia winy, mało tego plagiatorzy, czyli przestępcy często są dumni z tego, że są zdolni do skopiowania armatury z Europy”- wyjaśnia ekspert z VDMA. Taka kopia jest też postrzegana jako komplement dla pierwotnego wzoru.

Nieuczciwe prowadzenie interesów nie powinno i nie może być tolerowane. Europa chce się lepiej chronić. Z tego powodu Komisja Europejska powołała Europejskie Centrum Obserwacji Piractwa Produktu i Marki. Ta nowa organizacja będzie działać przeciw fałszerstwu i postępowaniu na szkodę producentów. Nowe Europejskie Centrum Obserwacji chce powołać jako wsparcie narodowych reprezentantów, ekspertów z sektora prywatnego oraz konsumentów. Ich zadaniem byłoby zebranie i ocena danych dotyczących „przemysły fałszerskiego”, wymiana informacji o skutecznych metodach walki z tym zjawiskiem oraz opracowywanie strategii rozwiązywania najważniejszych problemów. Poza tym dąży się do polepszenia europejskiej współpracy i koordynacji działań w tym zakresie. Dodatkowo poszkodowane przedsiębiorstwa tworzą międzynarodową sieć, która ma chronić je przed plagiatorami. To jednak nie wystarczy.

Firmy powinny być aktywne także na terenie własnego kraju. Rozwój, produkcja i sprzedaż powinny być tak zorganizowane, żeby ani produkt ani procesy produkcyjne nie były łatwo dostępne dla fałszerzy. Produkty powinny być też specjalnie przygotowywane. Poprzez akcję „Pro Original- Choose the original- Choose succcess”- niemiecki Związek VDMA chce zwrócić uwagę na problem. Firmy członkowskie integrują logo kampanii w swoje oficjalne działania. Do kampanii przyłączyły się także związki i organizacje europejskie. Eksperci jednogłośnie twierdzą, że do rozwiązania ogólnoświatowego problemu potrzebne są ogólnoświatowe strategie. Piractwo można zwalczyć tylko, gdy w walkę z nim zaangażuje się cały świat.

Jeśli chodzi o zabezpieczanie się przed plagiatem, rozwinął się nawet cały rynek, który oferuje technologie i produkty mające na celu ochronę przed fałszerstwem. Na przykład firma Bayer Technology Serwis stworzył metodę, za pomocą której naturalna powierzchnia produktu może być rejestrowana i potem rozpoznawana. Firma „SICK”, niemiecki producent sensorów, stworzył widzialne i niewidzialne oznaczenia. Indywidualne oznaczenia produktów i specyficzne sensory maja stworzyć zamknięty system zabezpieczeń. Nową metodę do identyfikacji wentyli stworzył BOSCH RETEX. System transportowy ma zapobiec zamianie przy instalacji lub wymianie.

Branża armatur jest poszkodowana przez piractwo w różny sposób- właśnie w tym Folowserve GmbH widzi szansę. W sektorze o niższym standardzie kopiuje się praktycznie wszystko. Rozwój techniki umożliwia jednak skuteczna ochronę. Jeśli przez fałszerzy jakiś produkt lub grupa produktów zniknie z rynku np.: przez to, że klienci stracili zaufanie przez złą jakość towaru, mógłby rozwinąć się rynek dla produktu o wyższym standardzie. Zwłaszcza, że technika o wysokiej jakości nie jest taka łatwa do skopiowania. Niemożliwe jest rozebranie po prostu czegoś na części a potem złożenie, ponieważ proces produkcyjny wymaga zachowania właściwych właściwe proporcje miedzy ciśnieniem, temperaturą i momentem obrotowym.
Metodę na plagiatorów Flowserve widzi w rozwiązaniach indywidualnych: „Rozwiązujemy problem razem z klientem. Przy tym nie wiemy, jak armatura będzie wyglądać na końcu. Przez to dochodzi często do stosowania indywidualnych rozwiązań- nawet jeśli na końcu jest tylko zawór kulkowy.”- mówi von Kiparski.
Niektórzy producenci twierdzą natomiast, że możliwe jest inne rozwiązanie. Jeśli produkty danej firmy są podrabiane, producenci powinni wejść na rynek w kraju, w którym dochodzi do fałszerstwa z co najmniej standardowymi produktami w korzystnych cenach.

A może rozwiązanie leży właśnie w krajach, w których do fałszerstwa dochodzi. Kraje azjatyckie- jak twierdza eksperci- rozwijają się pod względem techniki coraz szybciej i coraz częściej firmy właśnie tam zlokalizowane maja do czynienia z plagiatorami- a to sprawia, że ludzie stają się coraz bardziej wrażliwi na problem, który zaczął dotykać też ich samych.