W największych gospodarkach świata firmy rodzinne odgrywają bardzo ważną, a czasem nawet kluczową rolę. Wbrew schematom są nimi zarówno wielkie korporacje, poważne, kilkusetosobowe przedsiębiorstwa, jak i olbrzymia ilość niedużych, ruchliwych i przedsiębiorczych firm. W Japonii, Stanach Zjednoczonych i krajach Europy Zachodniej tworzą znaczący procent dochodu narodowego. Nie do przecenienia jest ich rola we wschodzących gospodarkach Indii, Chin, Meksyku, czy krajach afrykańskich. Podobnie jest w Polsce.
W naszym kraju, w którym każdy rząd deklaruje prorodzinność, tematyka ta jest zdecydowanie niedoceniana. Słowo biznes kojarzy się właściwie wyłącznie z wielkimi, bezosobowymi korporacjami. Często mówi się także o małych i średnich przedsiębiorstwach, ale traktuje się je jako wyraz indywidualnej przedsiębiorczości konkretnych osób. Firmy rodzinne są niedostrzegane, wielokrotnie lekceważąco kojarzone z jakimś niezbyt profesjonalnym sposobem działania. Do tej pory w Polsce problematyką tą zajęło się kilku pasjonatów – profesorów, zorganizowano kilka konferencji, powstało także stowarzyszenie Inicjatywa Firm Rodzinnych (IFR) próbująca zintegrować środowisko i zainteresować opinię publiczną. Wobec wagi tematu to bardzo niewiele. W Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) dostrzeżono ten problem kilka lat temu. Powstała koncepcja pilotażowego programu, który dałby możliwość głębszego zajęcia się całą złożoną tematyką firm rodzinnych. Pierwszym jego elementem było badanie przeprowadzone przez jedną z czołowych agencji badawczych Pentor Research International. Drugim jest projekt partnerski, realizowany wspólnie przez PARP i IFR pod nazwą Firmy Rodzinne. Jego celem jest wypracowanie metodologii wsparcia takich firm, a adresatem są ich właściciele i menedżerowie. Osią programów szkoleniowo-doradczych będzie problematyka przywództwa i nowoczesnego zarządzania w firmie rodzinnej. Podstawowe przesłanie projektu dobrze charakteryzuje cytat z książki 8 nawyk S. Covey’a W dzisiejszym świecie wysoka skuteczność - na poziomie jednostki i organizacji - nie jest już kwestią wyboru, to cena wejścia do gry. Ale przetrwanie, prosperowanie,	wprowadzanie innowacji, doskonalenie i przewodzenie w tej nowej rzeczywistości będą wymagały od nas, byśmy budowali dalej i wykroczyli poza skuteczność. Wezwaniem i potrzebą nowej epoki jest wielkość – spełnienie, pełna pasji optymalizacja i znaczący wkład. Należą one do innej sfery, do innego wymiaru. Różnią się jakością, tak jak znaczenie różni się jakościowo, a nie tylko stopniem, od sukcesu. Sięgnięcie wyżyn ludzkiego geniu¬szu i motywacji – co możemy nazwać głosem – wymaga nowego sposobu myślenia, nowego zestawu umiejętności, nowego zasobu narzędzi... nowego nawyku. Wspieraniem firm rodzinnych w fascynującym zadaniu odkrywania własnych potencjałów i radzenia sobie z blokującymi ich rozwój problemami zajmą się starannie dobrani trenerzy, konsultanci i eksperci. To oni, jako specjaliści z zakresu zarządzania, marketingu, psychologii, socjologii, prawa, razem z przedstawicielami kilkudziesięciu firm rodzinnych zastosują najnowocześniejsze narzędzia szkoleniowe (oparte na metodyce warsztatowej), doradcze i ewaluacyjne do osiągnięcia dwóch podstawowych celów. Pierwszym jest pełne wykorzystanie mocnych stron tkwiących w wartościach, zaufaniu, atmosferze organizacji, w której styl życia rodziny przenika się z kulturą organizacyjną firmy. To właśnie może być bazą mocnego, nowoczesnego przywództwa tak potrzebnego w każdej działalności. W tym także można upatrywać naturalnego źródła skutecznego budowania relacji (z klientem, z pracownikiem), co we współczesnym biznesie odgrywa kluczową rolę. Drugim jest dopracowanie specyficznej metodyki pomagania firmom rodzinnym w zmaganiu się z typowymi dla nich problemami. Będzie to wypracowanie procedur konstruktywnego	rozwiązywania konfliktów, które przeniknięte są relacjami rodzinnymi z całą ich złożonością i nieraz dramatycznymi sytuacjami. To niezwykle ważny i trudny aspekt – naturalne czasem kryzysy rodzinne dezorganizują proces zarządzania firmy, a z drugiej strony naturalne problemy związane z działalnością gospodarczą obciążają czasem za bardzo relacje między małżonkami, albo dziećmi i rodzicami. Udział w Programie Firmy rodzinne będzie przywilejem kilkudziesięciu starannie wyselekcjonowanych małych i średnich firm zainteresowanych wypracowaniem długofalowych programów rozwoju. Firma będzie mogła delegować do programu od dwóch do sześciu kluczowych osób (właściciele, menedżerowie), które są osobiście zainteresowane rozwijaniem swojej wiedzy i umiejętności. Zapraszamy firmy, których właściciele przykładają dużą wagę do wartości (etyka biznesu), stałego podnoszenia jakości pracy (organizacja ucząca się), konstruktywnego rozwiązywania konfliktów (zwłaszcza tych, które wynikają z faktu kierowania firmą w oparciu o zasoby rodziny). Na program mamy dwa lata. Z perspektywy firmy lub konkretnej osoby zaangażowanie będzie trwało rok. Uczestnicy będą brali udział w: cyklach warsztatowych (poświęconych rozwojowi kompetencji osobistych), konferencjach szkoleniowych (poświęconych planowaniu rozwoju własnej firmy), spotkaniach tematycznych budujących środowisko oraz cyklu konsultacji wspierających ich autorskie plany rozwoju firmy. Zapraszamy nielicznych do wspólnej przygody, a wszystkich zainteresowanych do śledzenia naszych odkryć, debat, programów i zmian, które mamy nadzieję przekuwać na metodologię rozwoju osób i firm. (IFR)