Gdybyście mieli strzelać, ile metrów ma najgłębsza kopalnia w Polsce, to co byście powiedzieli? Dosyć dawno temu jeden z moich kolegów palnął, że z pewnością jest to bełchatowska odkrywka węgla brunatnego. Chcąc oszczędzić zbędnych kłótni o wyższości jego racji w pośpiechu opuściłem jego towarzystwo.

Wracając do sedna, komu przypada miano najgłębszej „dziury“ w polskiej ziemi i jak wielka ona jest? Gdyby w jej wnętrzu umieściłoby się pięć Pałaców Kultury i Nauki jeden na drugim, to czubek ostatniego nadal nie wystawałby ponad ziemię. Do ujrzenia światła dziennego zabrakłoby połowy wysokości warszawskiego budynku, bowiem wynik jaki osiągnął jeden z szybów w Kopalni Węgla Kamiennego to 1290 metrów. Obecnie najgłębsza kopalnią w Polsce jest "BudryK". Prócz tego, że śląska KWK z dumą może chwalić się największą głębokością, to animuszu może jej dodać fakt, że jest ona także jedną z najmłodszych w Polsce. Pogłębienie Budryka, a raczej otwarcie dostępu do nowych pokładów, przedłużyło żywot kopalni na blisko 66 lat. Przed górnikami 159 mln ton świeżutkiego węgla, co oznacza że każdego roku - aż do 2077 - pracownicy będą wywozić na powierzchnie około 2,4 mln ton czarnego złota. Co prawda poczciwemu Budrykowi do czołówki brakuje kilka kilometrów, ale z pewnościa popracuje on znacznie dłużej niż którakolwiek kopalnia z czołówki.

Fot: AngloGold Ashanti / TauTona Mine

Najdalej w ziemską skorupę sięga afrykańska Tautona. Źródło złota dla firmy AngloGold Ashanti. Drogocenny kruszec wyjeżdża z niemal 4 kilometrowego otworu w RPA już od 1962 roku. Na nieszczęście dla AGA ilość wywożonego metalu spada z każdym rokiem. W 2003 górnicy wydobywali tam do 650 tys. uncji złota rocznie, czyli trochę ponad 18 ton. W 2009 wynik ten był już trzy razy mniejszy i wyniósł „zaledwie“ 218 tys. uncji (nieznacznie powyżej 6 ton). Z każdego 1000 kilogramów urobku, jaki wyjeżdżał na powierzchnie z kopalni, można było uzyskać do 7,2 grama(!) złota. Mimo trzykrotnych spadków wydłubywanie błyszczącego metalu na pierścionki i zęby dla raperów nadal się opłaca. Ratunkiem okazały się być ceny złota, które w tym czasie podskoczyły. i zrekompensowały spadające wydobycie. W 2003 każda uncja (28,3 grama) drogocennego surowca dawało kompanii zysk 171 dolarów, w 2009 kwota ta podskoczyła już do 559 dolarów za uncję. Dla ciekawych, aż 50% światowego złota pochodzi właśnie z tej kopalni. Mnie w sumie bardziej zastanawia, ile czasu zajmuje zjazd na sam dół TauTony i ile by miały schody poprowadzone w jej głąb.

Fot: Tim Jarret / wikicommons

Swojego giganta mają również pola odkrywkowe. Gdzieś w zachodnich Stanach Zjednoczonych w stanie Utah znajduje się wielka szrama na powierzchni ziemi, za którą odpowiedzialny jest człowiek. To "coś" o powierzchni 7,7km kwadratowych przypomina krater po asteroidzie wielkości autobusu przegubowego lub tramwaju. Kennecott Copper Mine to największa odkrywka jaką kiedykolwiek własnymi rękoma wytworzył człowiek. Szeroka na 4 km i głęboka na 1,2 km. Przy amerykańskim gigancie pole wydobywcze pod Bełchatowem wygląda jak piłeczka pingpongowa przy piłce lekarskiej. W Kennecott wydobywa się głównie miedź, jednak od czasu do czasu tamtejsi górnicy na trafiają na złoto. Szkoda, że ja nie mam takiego szczęścia, kiedy przekopuje ogródek za domem. Też chciałbym "wpaść" na taki malutki samorodek złota.

Jak widać nasze kopalnie mogą na tą chwile pozazdrościć głębokości swoim zagranicznym koleżankom, czy jednak zazdrościć powinny? Osobiście myślę, że nie. W naszym krajowym asortymencie rekordów światowych na pewno znajdzie się kilka takich, których pozazdroszczą nam nawet najwięksi i najbogatsi.

(Autor: Bartłomiej Baśko)