Technologia odzyskiwania renu opracowana przez specjalistów firmy KGHM Ecoren i Instytut Metali Nieżelaznych w Gliwicach zdobyła złoty medal na Międzynarodowych Targach Poznańskich.

Technologia oceniana była w konkursie „Transfer wyników badań naukowych do praktyki gospodarczej”, który towarzyszył targom Innowacje – Technologie – Maszyny, organizowanym w dniach 11-14 czerwca 2007 roku. Ta największa tego typu impreza w Polsce szczególnie promuje nowoczesne technologie dla przemysłu. W tym roku targi ITM pobiły po raz kolejny rekord popularności. W Poznaniu pojawiło się 1300 wystawców i reprezentowanych firm z kilkudziesięciu krajów świata. Ekspozycja zajmowała blisko 30.000 mkw. Honorowy patronat nad targami objęli Minister Gospodarki oraz Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

„Odzysk renu w postaci nadrenianu amonu z kwaśnych roztworów zawierających ren” do konkursu zgłosił Instytut Metali Nieżelaznych. Jego naukowcy od dziesięcioleci interesowali się pierwiastkami towarzyszącymi rudom miedzi eksploatowanym w Lubinie. Pierwsze próby odzyskiwania związków renu z hutniczych ścieków prowadzone były już kilkanaście lat temu. Prace nabrały tempa i skali przemysłowej jednak dopiero niedawno wraz z gigantyczną karierą renu na świecie.

Ten odkryty zaledwie 80 lat temu pierwiastek jest po wolframie najtrudniej topliwym metalem
- temperatura topnienia – 3180 stopni Celsjusza, wrzenia ponad 5600 stopni. Niezwykle odporny, nie rozpuszcza się ani w kwasie solnym, ani w kwasie fluorowodorowym. Wysoka temperatura topnienia oraz twardość i odporność na ścieranie powoduje, że ren jest obecnie bardzo poszukiwany przez specjalistów różnych dziedzin. Dodatek renu do stopów czyni je odpornymi na wiele czynników. Jednym z dwóch największych odbiorców renu jest przemysł lotniczy i kosmiczny. Ren wykorzystuje się w konstrukcji łopatek turbin silników odrzutowych, łopatkach turbin oraz w osłonach, które mogą być poddawane wysokim temperaturom.

„Roczne zużycie renu na świecie wynosi obecnie 45 ton, ale prognozowany jest jego prawie dwukrotny wzrost” – mówi Mariusz Bober, prezes KGHM Ecoren. „Chcąc wykorzystać ten boom uruchomiliśmy oddział hydrometalurgiczny w Hucie Miedzi Głogów II i myślimy o kolejnych instalacjach do odzyskiwania renu”.

Szukając sposobu wyodrębnienia renu towarzyszącego rudom miedzi naukowcy IMN i fachowcy z Ecorenu opracowali nowatorską metodę: wydzielania renu z hutniczego odpadu, jakim jest kwaśny ściek. Cały proces odbywa się w miejscu powstawania odpadów - na terenie głogowskiej huty miedzi. Ściek najpierw się filtruje, a następnie przepuszcza przez specjalne kolumny, tzw. jonity. Właśnie w nich odbywa się ważny etap całego procesu: „wyłapywanie” jonów renu. Następny etap, to wymywanie renu przez wodny roztwór amoniaku. W efekcie stężenie pierwiastka w roztworze wzrasta stukrotnie. Dopiero taki wzbogacony roztwór (eluat renowy) stanowi surowiec do produkcji tego, co jest produktem handlowym – nadrenianu amonu (wzór chemiczny: NH4ReO4) a w dalszej kolejności czystego, metalicznego renu.

Trwają ostatnie prace rozruchowe w oddziale hydrometalurgicznym, który aktualnie produkuje nadrenian amonu. W przyszłym roku ruszy nowa linia wytwarzająca ren metaliczny. Sprzedaż renu w Ecorenie, jedynym producencie tego pierwiastka w Europie, będzie sukcesywnie rosła w najbliższych latach – 3 tony nadrenianu amonu w 2007 roku, 4,5 tony w 2008 i 5 ton (w tym 1 tona renu metalicznego) w 2009 roku.
(opr.: JP)