Przedsiębiorstwa produkcyjne poddawane są coraz większej presji na obniżanie kosztów produkcji przy niezmiennej a wręcz większej jakości wyrobów. Istnieje coraz większa potrzeba podnoszenia efektywności pracy - w tym efektywności pracy maszyn. Ale żeby tego dokonać potrzebny jest dostęp do aktualnej i rzetelnej informacji o ich stanie i ich rzeczywistych możliwościach. Potrzebne są narzędzia do pomiaru i analizy pracy a przede wszystkim efektywności pracy maszyn.

Co to jest Golem OEE?
System Golem OEE to prosty acz posiadając niebagatelne możliwości system który pozwala na śledzenie pracy maszyn i urządzeń pozwalający między innymi na :
- pomiar i rejestrację efektywnego czasu pracy maszyn
- pomiar i rejestrację czasu mikro postojów i czasu utraconego bez podania przyczyn
- pomiar i rejestrację czasu postojów, awarii i czasu przezbrajania maszyn
- pomiar i rejestrację wydajności maszyn, czasu trwania cyklu
- pomiar i rejestrację ilości wykonanych elementów (produktu) w kontekście czasu
- wizualizację stanu maszyn
- generowania raportów dla serii, produktu, operatora
- wyliczanie w czasie rzeczywistym wskaźnika OEE i jego składników
- pośrednia kontrola operatorów
- wsparcie dla służby utrzymania ruchu

Podstawową cechą systemu Golem OEE jest prostota pozyskania informacji z maszyn a co za tym idzie bardzo niski całkowity koszt wdrożenia.
Oprogramowanie nie komunikuje się z komputerami i sterownikami maszyn co prowadziło by do wielu kosztów i problemów w przypadku parku maszynowego z różnymi systemami sterowania a wręcz uniemożliwiło by podłączenie wielu maszyn. Maszyny do systemu podłącza się za pomocą koncentratora wejść dwu stanowych, podobnie jak podłącza się zwykły licznik cykli czy czasu pracy. Dla maszyny CNC sygnał może być pobrany np. z lampki kontrolnej sygnalizującej pracę lub podajnika materiału, prasę można podłączyć pobierając impuls z zaworu zwalniającego sprzęgło.
Pomimo tego ilość informacji którą potrafi zebrać nasze oprogramowanie jest niebagatelna.

System składa się z komputera pomiarowego który za pomocą podłączonego do niego interfejsu „obserwuje” maszyny, oraz komputerów podłączonych do zakładowej sieci LAN które pełnią zarówno funkcje terminali dla operatorów jak i przeglądarek do przeglądania i analizy danych bieżących i historycznych. Jedynie komputer pomiarowy dedykowany jest pod potrzeby systemu – pozostałe komputery mogą pełnić inne zadania a programy przeglądarek - termianali mogą ale nie muszą być aktywnymi.

Operator za pomocą terminala wbudowanego w program przeglądarki podaje jaki jest stan danej maszyny (praca, awaria, przezbrajanie, postój), jaki produkt jest na danej maszynie przetwarzany, może dodać komentarze, edytować kartę maszyny, dodać braki etc. Operator może też przejąć lub zdać maszynę czyli powiedzieć programowi to ja: Kowalski teraz jestem operatorem tej maszyny.
Oprogramowanie poza śledzeniem pracy maszyny wypełnia też lukę w wielu systemach zarządzania produkcji które tworzą harmonogramy pracy ale nie sprawdzają kiedy dane zlecenie tak naprawdę zostało rozpoczęte i zakończone. Tu operator powiadamia system – właśnie teraz, w tej chwili rozpoczynam pracę z takim to a takim zleceniem.
Oczywiście praca z numerami zleceń jest opcjonalna – można tak jak na przykład w firmie Gardner gdzie niedawno wdrażaliśmy system monitorujący ponad 80 maszyn stworzyć system pasywny który obserwuje pracę maszyn bez udziału pracowników albo ograniczyć się do ustawiania statusu maszyny (powiadamianiu o awariach, długich postojach, przezbrojeniach).

Co daje zastosowanie systemu Golem OEE ?
Wizualizacja stanu maszyn
Golem pozwala na ciągłą, ustawiczną a zarazem dyskretną obserwację tego co dzieje się na fabrycznej hali. Dzięki Golemowi możemy obserwować w jakim stanie znajdują się poszczególne maszyny bez konieczności ciągłego przemieszczania się po halach produkcyjnych.
Możemy zobaczyć w jakim stanie są maszyny (status), jaki produkt w danej chwili jest wytwarzany, kto jest operatorem, jaki czas został do końca serii itd. Możliwy jest również zdalny nadzór nad maszynami za pośrednictwem zakładowej sieci LAN i przez internet

Kontrola pracy maszyn i ich operatorów
Obserwując i analizując pracę maszyn dostajemy do ręki silne narzędzie pozwalające na stawianie operatorom trafnych pytań wyrabiając w nich poczucie że każdy problem zostanie zauważony. Zachęca to operatorów do korzystania z systemu komentarzy aby uprzedzać ewentualne pytania a z czasem stymuluje ich zainteresowanie procesami produkcyjnymi.

Diagnozowanie przyczyn spadków wydajności i przestojów
Stan techniczny maszyn, umiejętności operatorów, przyczyny logistyczne - wszystkie te czynniki potrafią obniżyć efektywność produkcji.
Jednak wydobycie tych problemów na światło dzienne wymaga odpowiednich narzędzi. Golem znacząco utrudnia ukrywanie i ignorowanie problemów występujących podczas produkcji. Dzięki rejestracji wszelkich zdarzeń takich jak zmiana serii czy wystąpienie awarii i ich korelacje z informacją o rzeczywistej pracy maszyny możliwa jest dogłębna analiza przyczyn wszelkich nieprawidłowości.

Weryfikacja planowania produkcji i jej kontrola w czasie rzeczywistym.
Systemy zarządzania produkcją (ERP) pozwalają na planowanie produkcji. Okazuje się jednak że planowanie to nie wszystko, że w dobie walki o efektywność potrzeba narzędzi do weryfikacji sposobu realizacji zaplanowanych zleceń ale też do analizy jakości samych planów produkcyjnych.
Golem powala na rzetelną ocenę własnych możliwości na etapie planowania - zdarza się że decyzje o produkcji podejmowane są na podstawie nominalnych a nie rzeczywistych możliwościach systemu produkcyjnego.
Golem pozwala na szybkie wyznaczanie współczynnika OEE określającego rzeczywiste wykorzystanie maszyn w stosunku do stanu pożądanego.

Redukcja czasu przezbrojeń maszyn
Większość maszyn wymaga odpowiedniej zmiany oprzyrządowania podczas zmiany produktu czy serii. Skrócenie czasu tych czynności oraz ich przeniesienie do obszaru tzw. przezbrajania zewnętrznego (nie wymagającego wyłączenia maszyny z produkcji) nadal stanowi dużą rezerwę efektywności w wielu firmach. Wymaga to jednak narzędzi do analizy czasu trwania tych czynności i pomiaru efektów stosowania nowych procedur.
Golem rejestruje w jakim stanie jest maszyna a co za tym idzie pozwala na dokładne oszacowanie czasu przezbrajania maszyn.

Utrzymanie ruchu
Golem pomocny jest w redukcji czasu reakcji na awarie i uszkodzenia przez personel fachowy. Dokładne określenie czasu pracy jaki utracono w wyniku awarii z możliwością sprawdzenia kiedy maszyna się zatrzymała i kiedy ruszyła pozwala sprawdzić jaki jest czas reakcji odpowiednich służb.
Z drugiej strony Golem może być bardzo pomocny w profilaktyce poprzez możliwość stałego nadzoru osób odpowiedzialnych za utrzymanie ruchu nad maszynami. Wspomaga też diagnozowanie przyczyn awarii na podstawie analizy pracy maszyn z okresu poprzedzającego awarie.

Długofalowa ocena pracy maszyn
W dobie dynamicznych zmian w gospodarce decyzje o inwestycjach w nowy park maszynowy wcale nie należą do prostych. Możliwość długofalowej oceny wydajności, efektywności i awaryjności maszyn może mieć decydujący wpływ na decyzje o rozbudowie parku maszynowego.
Czasami zmiana organizacji produkcji pozwala na uzyskanie dobrych efektów bez konieczności inwestowania w nowe maszyny. Często jest tak że faktyczny stan techniczny i rzeczywiste wykorzystanie możemy ocenić dopiero zestawiając osiągnięte wyniki z dłuższego okresu na co pozwalają stosowne zawarte w Golemie raporty.

Więcej o Golemie OEE i trochę o jego kosztach
Golem OEE to obszerny temat, tym bardziej że jest to system w dużym stopniu skalowany który można skonfigurować dla najróżniejszych potrzeb i najróżniejszych maszyn. Dla tego zapraszamy na naszą stronę http://neuron.com.pl/golemoee.html gdzie pobrać można między innymi prezentację systemu oraz jego dokumentację.

Golem ma jeszcze dwa istotne atuty – można go wdrożyć bardzo szybko (z czym bywa różnie jeśli chodzi o systemy informatyczne) oraz jest on relatywnie bardzo małym wydatkiem, wręcz wydatkiem eksploatacyjnym a nie inwestycyjnym. We wspomnianej prezentacji wbudowano kalkulator
kosztów pozwalający na ich oszacowanie. Jako przykład podam że prosty system monitorujący pracę kilkunastu maszyn wykonać można za około 5 tysięcy złotych ( z komputerem, okablowaniem i podłączeniem do maszyn ale przy samodzielnej konfiguracji) a dzięki specjalnej, darmowej wersji oprogramowania system pilotażowy dla kilku maszyn można wykonać kosztem już 1,5 złotych.

(Tekst i foto: PPHU Neuron - Wojciech Mazurek, opr. Michał Iwaniak)